De naaktslak

De naaktslak

De laatste weken is het iedere keer weer raak: loop ik naar de voordeur, moet ik de meest ingewikkelde capriolen uithalen om naaktslakken te ontwijken. Helaas ben ik niet bijster goed in de hink-stap-sprong… Een liesblessure ligt op de loer, ik zweer het je. En dat allemaal door die slijmerige griezels.

Zoals gezegd ligt er na iedere regenbui een heel leger aan huisjesloze slakken op het voetpad. Trouwens, er liggen ook slakken die wél huisjes hebben, maar die komen tenminste niet met honderden tegelijk op je af geschuifeld. En die zijn ook een stuk minder ranzig, moet ik zeggen. Met gepaste trots walging presenteer ik: vier redenen waarom de naaktslak het ranzigste dier op aarde is.

1. Een naaktslak lijkt op een levende drol

Naaktslakken zijn echt zo náákt. Slijmerig. Glibberig. En die kleur… Het lijkt wel een drol van een oude chihuahua met darmproblemen. Maar dan een drol die leeft. Hoe heeft de natuur het kunnen verzinnen!?

2. Een dode naaktslak is nog viezer dan een levende

Ik woon in een seniorenflat. Je begrijpt het al: er schuifelen dagelijks tientallen van die hoogbejaarde gebochelde vrouwtjes rond, achter de rollator. En dankzij hun slechte zicht en erbarmelijke motoriek kunnen zij natuurlijk nooit op tijd om een naaktslak heen manoeuvreren. Het gevolg: een pad bezaaid met naaktslak-lijkjes. Geen idee of je ooit zo’n hoopje overleden naaktslak hebt gezien, maar het is geen prettig gezicht, kan ik je vertellen. En zo’n hoopje dat onder je schoen geplakt zit, is al helemáál onprettig.

3. Naaktslakkenseks

Over een onprettig gezicht gesproken: heb je wel eens naaktslakken die aan het paren zijn gezien? Ze hebben behoorlijk grote piemels. Die ook nog eens heel slijmerig zijn. Yikes!

4. Een naaktslak is heel… erg… traag

Het is ook net alsof naaktslakken zich door een vanillevla-achtige substantie moeten worstelen, in plaats van door lucht. Alles gaat zo traaaaag. De mensen die mij kennen weten dat ik niet van slome dingen hou. Nee, alles gaat bij mij hysterisch snel. Boodschappen doen bijvoorbeeld: ik race door de supermarkt alsof mijn leven ervan afhangt – mét zelfscanner natuurlijk, want dat gaat echt tien keer zo snel dan bij zo’n trage puisterige 16-jarige bij de kassa. Ik word nu al zenuwachtig bij de gedachte dat ik later, als hoogbejaard gebocheld vrouwtje, drie uur bezig ben met het doen van de boodschappen. Achter de rollator, voetje voor voetje schuifelen richting de Appie. Met trillende hand een onsje gehakt in mijn karretje deponeren. Ik weet nog niet of mijn hypersnelle hoofd dat wel aankan. Maar goed, de naaktslak dus. Als ze nou een ingebouwde katapult hadden waarmee ze zichzelf gauw het gras konden slingeren, dan waren we meteen van het hele probleem verlost. Maar nee, dankzij zijn eigen traagheid is de naaktslak een bijzonder vaak belopen oppervlak door mijn schoenen. Bah.

Kortom…

Van mij mag het wel eens klaar zijn met al die regen, zodat die slijmerige beesten weer gauw diep onder de grond verdwijnen. Of misschien moet ik nog wat meer oudjes heen en weer laten lopen op het voetpad, zodat álle naaktslakken platgewalsd worden. Dan hoef ik me tenminste geen zorgen meer te maken over mogelijke liesblessures. Moet er alleen nog even een naaktslakkenlijkjesopruimingsdienst in het leven geroepen worden…

Brigitte Kaandorp wist het (on)nut van de naaktslak trouwens ook mooi te verwoorden:

Deel dit

10 reacties

  1. Marie-Therese

    En hier een foto van een ‘drol’ met schuifelslijm ertussen! Een paar dagen geleden heb ik de foto gemaakt en op dit moment komen ze weer naar dezelfde plek toe glijden. Wel ranzig maar ook wel knap dat ze elkaar weer vinden.

  2. ubbo

    NRC Handelsblad
    Vraag die leeft

    Waardoor plakken die naaktslakken toch zo sterk?

    Wekelijks zoekt de redactie wetenschap het antwoord op een veelgestelde vraag . Vandaag: Hoe kan het dat naaktslakken zo kleven?

    Ben je net uit kamperen geweest, zijn je spullen na afloop voorzien van een glinsterend spoor: naaktslakkenslijm. Een souvenir dat alleen met veel moeite weg te schrobben is.

    Waarom is dat slijm toch zo hardnekkig? Wat zit erin? En is het ook ergens goed voor?

    Evolutiebioloog Menno Schilthuizen, onderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center en hoogleraar aan de universiteit Leiden, was onlangs op de Balkan voor veldwerk. „Nadat ik naaktslakken had verzameld zaten mijn handen ónder het spul. Wassen met water helpt niet – dan zet het alleen maar uit. De enige remedie is om je handen af te vegen aan je broek.”

    Het geheime ingrediënt van slakkenslijm? „Dat zijn de mucopolysacchariden. Of zoals ze ook heten: glycosaminoglycanen. Lange ketens van suikers die in elkaar haken. Ze vormen een belangrijk onderdeel van kraakbeen, botten en bindweefsel, en dus van slijm. Hoe sterker de verbindingen tussen de ketens, des te taaier het slijm.”

    Slakkenslijm wordt geproduceerd in de ‘voet’ van de slak, legt Schilthuizen uit. „Daar zit een klier met allemaal droge korreltjes. Zodra die worden vrijgegeven – als de slak wil kruipen, bijvoorbeeld – vermengen ze zich met water uit het slakkenlijf.”

    Hoe de slijmsamenstelling precies verschilt per slakkensoort is nooit uitgebreid onderzocht, maar het slijm van naaktslakken is taaier dan dat van huisjesslakken, zegt Schilthuizen. „Dat is logisch, want ze hebben geen huisje als extra bescherming. Door de slijmproductie veranderen ze in een glibberig, onappetijtelijk hapje.”

    De viscositeit van het slakkenslijm verandert afhankelijk van de druk. „Kruipt een slak over de grond, dan is het onderliggende slijmspoor aan een grotere druk onderhevig en daardoor wordt het vloeibaarder. Zo glijdt de naaktslak soepel voort. Maar op een muur, bijvoorbeeld, drukt de slak niet met zijn volle gewicht op het slijmspoor. Dat is daardoor stroperiger, en zo kan hij aan de muur blijven kleven.”

    Een soort superlijm dus, dat naaktslakkenslijm. En daar zou de medische wetenschap van kunnen profiteren. Afgelopen maand nog verscheen in Science een stuk over Amerikaanse onderzoekers die ‘biopleisters’ hebben ontwikkeld, die zelfs aan nat weefsel kunnen binden. De pleisters zijn geïnspireerd op de naaktslak Arion subfuscus . Het slijm van deze soort is extra plakkerig dankzij de aanwezigheid van positief geladen eiwitten, en veel krachtiger dan andere soorten medische lijm: na 30 minuten is het net zo sterk als kraakbeen. Het zou kunnen worden gebruikt voor huidwonden, maar ook bij bijvoorbeeld hart- en longoperaties.

    En er zijn meer medische toepassingen. Klaas van Rozen heeft voor de universiteit van Wageningen onderzoek gedaan naar slakkenplagen, en zich zodoende ook verdiept in de toepassingen van slijm. Al decennialang, vertelt hij, wordt onderzoek gedaan naar naaktslakkenslijm om inzicht te krijgen in de werking en behandeling van taaislijmziekte. Mensen met deze aangeboren ziekte hebben last van slijmophoping rond hun organen.

    Andere claims zijn dubieuzer: slakkenslijm zou helpen tegen jeugdpuistjes, rimpels, vlekjes op de huid… In de negentiende eeuw was het in sommige delen van Groot-Brittannië gebruikelijk om heimelijk op naaktslakkenjacht te gaan als je last van wratten had. Door de slak over je huid te wrijven en hem vervolgens aan een doorn te spietsen zouden je wratten verdwijnen. Ook nu nog geloven mensen in de cosmetische werking van slakkenslijm. Van Rozen: „Je hoeft maar een drogisterij binnen te lopen en je ziet allerhande dagcrèmes op basis van slakkenslijm. Voor zover ik weet is er geen wetenschappelijk bewijs voor de werking ervan. Wel heb ik voor mijn voormalige schoonmoeder eens hoestdrank op basis van slakkenslijm gekocht. Ze was er heel enthousiast over.”

    Tot slot even terug naar Schilthuizen. Wat deed hij om het naaktslakkenslijm uit zijn broek te krijgen, nadat hij zijn handen had afgeveegd? Of zit het spoor er nog altijd? „Even kijken hoor, hij hangt net aan de waslijn te drogen… Niets meer te zien. Wasmiddel werkt blijkbaar prima.”

    Gemma Venhuizen
    Dit artikel is verschenen in het NRC Handelsblad van woensdag 16 augustus op pagina 14

    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/08/16/waardoor-plakken-die-naaktslakken-toch-zo-sterk-12542165-a1569980

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Optionally add an image (JPEG only)